Για να μιλήσουμε για τις τεχνολογίες του μέλλοντος πρέπει πρώτα να αναφερθούμε στην πρώτη τεχνολογία νερού που άλλαξε τον τρόπο που οι άνθρωποι ζουν. Αυτή δεν είναι άλλη από το πηγάδι! Το πηγάδι ήταν μια επαναστατική εφεύρεση για την εποχή και συχνά παραβλέπεται η σημασία του.  Εφευρέθηκε στην Νεολιθική εποχή (10.000 – 7.000 π.Χ.) και όπως είναι προφανές τα πρώτα πηγάδια ήταν δημιουργημένα με το χέρι. Αυτή η πηγή πόσιμου νερού επέτρεψε στην ανθρωπότητα να μετοικήσει σε μεγαλύτερες αποστάσεις από φυσικές πηγές και ακόμα σημαντικότερο, να καλλιεργεί μεγαλύτερες εκτάσεις γης. Η πρώτη τεχνολογική καινοτομία από μια μεγάλη λίστα που επακολούθησε και συνεχίζει ακόμη και σήμερα να μεγαλώνει. Σήμερα, εξειδικευμένα και πολύπλοκα δίκτυα μεταφέρουν στο σπίτι μας το “ελιξίριο της ζωής” ενώ ταυτόχρονα καινούργιες τεχνολογίες αποστάζουν την ομίχλη και τον αέρα για να παρέχουν νερό ακόμα και στα πιο δύσβατα σημεία του πλανήτη.

Ποιες είναι λοιπόν οι τεχνολογίες που μας εξυπηρετούν σήμερα και τι έχει σκεφτεί η ανθρωπότητα για το μέλλον;

Σύμφωνα με τον WHO (Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας) πάνω από 1.6 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από αρρώστιες που οφείλονται στην έλλειψη καθαρού πόσιμου νερού. Είναι γνωστό πως υπάρχει μεγάλη πίεση καθώς οι φυσικές πηγές είναι περιορισμένες και η ανθρωπότητα είναι πλήρως εξαρτημένη με την διατήρηση αυτών των πηγών. Για τον λόγο αυτό μέρα με την μέρα βλέπουμε καινούργιες τεχνολογίες που είτε έχουν ως σκοπό την “παραγωγή” πόσιμου νερού είτε την καθαρότητα του ήδη υπάρχοντος και καινοτόμα λογισμικά συστήματα για τον έλεγχο των πολύπλοκων δικτύων παροχής πόσιμου νερού.

Τεχνολογίες Διύλισης/Διήθησης νερού

Καθώς είναι αδύνατο να εξαλείψουμε τα λύματα και τους μικροοργανισμούς τα βλέμματα και οι επενδύσεις έχουν στραφεί προς τις τεχνολογίες που μας επιτρέπουν να ‘φιλτράρουμε’ το νερό με διάφορες μεθόδους.

Νανότεχνολογία

Ερευνητές στην Ινδία έχουν βρει μια λύση σε αυτό το πολυετές πρόβλημα με ένα σύστημα καθαρισμού νερού χρησιμοποιώντας νανότεχνολογία.   

Η τεχνολογία απομακρύνει τα μικρόβια, τα βακτήρια και άλλες ύλες από το νερό χρησιμοποιώντας σύνθετα νανοσωματίδια, τα οποία εκπέμπουν ιόντα αργύρου που καταστρέφουν μολυσματικούς παράγοντες. “Η δουλειά μας μπορεί να αρχίσει να σώζει ζωές” λέει ο καθηγητής Thalappil Pradeep του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Ινδίας Madras. “Με μόλις 2,50 $ ετησίως, μπορεί ο καθένας να παρέχει μικροβιακά ασφαλές νερό για μια οικογένεια.”

Είναι ένα σημάδι ότι ο καθαρισμός νερού χαμηλού κόστους μπορεί επιτέλους να βρίσκεται στη γωνία – και να είναι εμπορικά κλιμακωτός.

Μεμβράνες

Οι μεμβράνες δεν είναι κάτι καινούργιο στον τομέα, αλλά παραμένει ένα αντικείμενο γύρω από το οποίο υπάρχει συνεχής έρευνα και ανάπτυξη. Υπάρχουν διαφόρων ειδών μεμβράνες (κεραμικές, χημικές, υψηλής και χαμηλής πίεσης κ.α.). Η χρήση τους όπως φαντάζεται κάποιος είναι απλή και λειτουργούν ως φίλτρο καθώς το νερό διέρχεται από μέσα.

Υπεριώδης ακτινοβολία

Μπορεί να ακούγεται ως κάτι επικίνδυνο αλλά η τεχνολογία υπεριώδους ακτινοβολίας (UV) χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία επεξεργασίας νερού και λυμάτων ως διαδικασία απολύμανσης που αξιοποιεί τη μικροβιοκτόνο επίδραση του υπεριώδους φωτός στην περιοχή μήκους κύματος από 250 έως 270 nm (EPA, 1996). Η διαδικασία είναι συνήθως σχεδιασμένη έτσι ώστε το νερό να ρέει σε μια στενή περιοχή γύρω από μια σειρά λαμπτήρων UV. Οι μικροοργανισμοί στο νερό απενεργοποιούνται μέσω της έκθεσης στο υπεριώδες φως.

Μικροσκοπικός καθαριστής νερού UV

Η έλλειψη καθαρού νερού δεν είναι κάτι που συναντάται σε περιοχές που πλήττονται από ξηρασία. Συχνά, υπάρχει “νερό, νερό παντού, αλλά όχι σταγόνα για κατανάλωση” λόγω μόλυνσης από ρύπανση ή άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα. Τα συστήματα καθαρισμού του νερού είναι συχνά ακριβά και χρονοβόρα, αλλά οι ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και στο SLAC National Accelerator Laboratory ανέπτυξαν πρόσφατα έναν καθαριστή νερού UV που στεγάζεται σε ένα μικροσκοπικό μαύρο ορθογώνιο που μειώνει τη μακρά διαδικασία από 48 ώρες σε περίπου 20 λεπτά. Παρόλο που η συσκευή απέχει πολύ από τη μαζική παραγωγή, οι εργαστηριακές δοκιμές στο πρωτότυπο υποδηλώνουν ότι θα μπορούσε να είναι το πρώτο βήμα προς μια νέα γενιά μεθόδων καθαρισμού νερού που βοηθούν στο πόσιμο βρώμικο νερό.

Τεχνολογίες Παραγωγής

Μπορεί οι τεχνολογίες διύλισης να είναι πολύ σημαντικές για τις περιοχές όπου οι άνθρωποι έχουν πόσιμο νερό στην διάθεση τους αλλά σίγουρα δεν φαντάζουν τόσο εντυπωσιακές όσο οι παρακάτω εφευρέσεις οι οποίες παρέχουν νερό σε σημεία του πλανήτη στα οποία κανένας δεν θα φανταζόταν ότι είναι εφικτό.

Ο Πύργος Νερού Warka

Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να γίνει πραγματικότητα ο σχεδιασμός του Warka Water Tower, αλλά το πρώτο του πιλοτικό πρόγραμμα σε ένα αγροτικό χωριό της Αιθιοπίας χτίστηκε τελικά και άρχισε να μαζεύει καθαρό νερό από τον αέρα! Ο βραβευμένος σχεδιασμός βασίζεται σε έννοιες συλλογής ομίχλης και έχει τη μορφή ενός τεράστιου κυλίνδρου κατασκευασμένου από μπαμπού και τυλιγμένου σε ανακυκλωμένο πλέγμα.

Ο πύργος περιβάλλεται από ένα κουβούκλιο που παρέχει σκιά στους κατοίκους της περιοχής για να ξεκουράζονται ενώ διοχετεύουν συμπυκνωμένο νερό από τη βάση του πύργου. Οι κατασκευαστές του Tower σχεδίαζαν να το θέσουν σε μαζική παραγωγή έως το 2019 κάτι που θα αργήσει τελικά μερικά ακόμα χρόνια.

Σωλήνας αφαλάτωσης

 Ίσως το πιο φουτουριστικό έργο το οποίο είναι ένα νέο έργο αφαλάτωσης που σχεδιάστηκε για την Καλιφόρνια, το οποίο ονομάστηκε The Pipe (Ο Σωλήνας), έκανε μια βουτιά φέτος το καλοκαίρι με την υπόσχεσή των δημιουργών να παρέχει 1,5 δισεκατομμύρια γαλόνια καθαρού πόσιμου νερού για την πληγείσα από την ξηρασία πολιτεία. Το ηλιακό εργοστάσιο βασίζεται σε μεθόδους ηλεκτρομαγνητικής αφαλάτωσης για να μετατρέψει το θαλασσινό νερό σε καθαρό νερό, να φιλτράρει το αλμυρό υποπροϊόν μέσω θερμικών λουτρών και στη συνέχεια να το ξεπλένει στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ο Σωλήνας προσελκύει επίσης και την περιέργεια, καθώς σχεδιάστηκε για να μοιάζει περισσότερο με γλυπτό παρά με ένα βιομηχανικό εργοστάσιο. Το θέαμα είναι πραγματικά μοναδικό.

Κατασκευή συλλογής νερού από ομίχλη

Η μεγαλύτερη μηχανή που συλλέγει ομίχλη στον κόσμο χρησιμοποιεί γιγάντιους φράκτες/δίχτυα για να παγιδεύει την πυκνή ομίχλη στην έρημο του Μαρόκου και να τη μετατρέπει σε καθαρό, πόσιμο νερό. Με εμβαδόν άνω των 600 τετραγωνικών μέτρων, η κατασκευή εκμεταλλεύεται την ομίχλη που καλύπτει την πληγείσα από την ξηρασία περιοχή Aït Baâmrane για έξι μήνες κάθε έτος. Σύμφωνα με πληροφορίες, παράγει έως και 17 γαλόνια καθαρού, ασφαλούς πόσιμου νερού ανά τετραγωνικό μέτρο του φράκτη. Οι ηλιακές αντλίες, μαζί με ένα σύστημα σωλήνων, παρέχουν καθαρό νερό σε 400 κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι συνήθως αγωνίζονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε ασφαλές νερό στην άνυδρη περιοχή.

Η γνώμη μου

Είμαστε αναγκασμένοι να αγκαλιάσουμε τεχνολογίες που βελτιώνουν την ποιότητα του πόσιμου νερού που πίνουμε καθημερινά καθώς και αυτές που δίνουν σε περιοχές έντονης ξηρασίας την επιλογή της ζωής.

Είναι πολύ ευχάριστο πως ο WHO έχει θέσει ως προτεραιότητα την διασφάλιση καθαρού πόσιμου νερού σε όλο τον κόσμο. Αυτό φαίνεται από οδηγίες όπως αυτή του Σχεδίου Ασφάλειας Νερού (Water Safety Plans) μέσω της οποίας οι επιχειρήσεις ύδρευσης σε όλο τον κόσμο καλούνται να θέσουν σε εφαρμογή Σχέδια για την πρόληψη και την αντιμετώπιση συμβάντων που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ακεραιότητα του πόσιμου νερού που κινείται στο δίκτυο τους και εν συνεχεία των πολιτών.

Νομίζω πως είναι η εποχή να γίνουν αυτές οι τεχνολογίες του παρόντος και όχι του μέλλοντος!

Ευάγγελος Γκουγκουτούδης

International Business Development @ OTS Α.Ε.